Frederik van Eeden: een interview met een van Eeden-kenner PDF Afdrukken E-mailadres

Dick Schlüter'Ik loop om een bloeiende magnoliaboom heen en bekijk die goed. Ik voel aan de bloembladeren en merk dat ze veel dikker zijn dan anders. Maar verder klopt alles, de stam, het perspectief. Maar toch, dikke bladeren? Dat kan niet! Hé, ik droom dus'.

Een voorbeeld van het begin van een lucide droom van Dick Schlüter, de redacteur van het Dromenboek van Frederik van Eeden. Het is een plezier om deze enthousiaste Van Eeden-kenner te interviewen.

 


Lucide dromen
Dromenboek van Frederik van Eeden

Kleuren in Van Eedens dromen

Freud en Jung

Pim van Lommel

 

Lucide dromen

Vanaf zijn 13e jaar had econoom Dick Schlüter (1944) lucide dromen. In een lucide droom weet je tijdens de droom dát je aan het dromen bent. Daarmee is de kans groter dat je bewust in de droom kunt kiezen.

Dick Schlüter las later de roman De Nachtbruid waarin Frederik van Eeden (1860 - 1932) in romanvorm een aantal van zijn lucide dromen beschrijft. Hij ontdekte sterke overeenkomsten met zijn eigen lucide dromen. Dick Schlüter: 'in mijn lucide dromen heb ik een versterkte waarneming, vooral voelen en zien en vooral worden intensiever. Soms ben ik aan het vliegen en dan realiseer ik me dat ik aan het dromen ben. Vaak komt dat besef met een schok, alsof opeens een knop wordt omgedraaid'.

 

 

Dromenboek van Frederik van Eeden

Dick Schlüter: 'Van Eeden schreef tussen 1889 en 1923 zijn dromen op. Ik kreeg toestemming van zijn toen 90 jarige zoon, Hans van Eeden, ja, inderdaad, hij stond model voor de 'De Kleine Johannes', om deze dromen in boekvorm uit te geven. In de inleiding zet ik Van Eedens dromen in perspectief en geef soms ook interpretaties'.

Het Dromenboek kwam in 1979 uit bij uitgeverij Bert Bakker en is nu uitsluitend nog online te vinden. Het boek is inmiddels opgenomen in de canon van '1000 sleutelteksten' uit de Vlaams/Nederlandse literatuur die van grote invloed zijn (geweest) op het maatschappelijke debat.

 

 

Kleuren in Van Eedens dromen

Dick Schlüter vertelt over Van Eedens insteek bij dromen: 'hij zag alles wat hij ondernam als een experiment. Zijn ervaring bij alles wat hij ondernam vormt de basis voor zijn wetenschappelijk onderzoek. Van Eeden hield zich sterk bezig met de vraag wat er na de dood gebeurt. Zijn droomonderzoek was mede een poging om die vraag te beantwoorden. Van Eeden schreef: de droom is een voorproef van het Hiernamaals'.

Van Eeden droomde veel in kleur. Dick Schluter: 'eerst gingen zijn lucide dromen vooral gepaard met de kleur blauw. Maar geleidelijk ging groen steeds meer samen met zijn lucide staat. Dat was voor hem het moment dat het fysieke lichaam overging in het 'droomlijf' In de laatste jaren van zijn leven, toen hij fysiek mentaal sterk achteruit ging, zag hij veel dingen in een groene gloed'.

Soms waren Van Eedens dromen van invloed op zijn boeken. Dick Schlüter: 'literatuur-onderzoekster Reimy Jobse ontdekte dat het visioen van de wereldstad in De Kleine Johannes II een vrijwel letterlijke weergave was van de droom die Van Eeden had in de nacht voordat hij zijn drukproeven moest inleveren'.

 

 

Freud en Jung

Van Eeden was op veel terreinen actief: hij was psychiater en auteur. Vanuit maatschappelijke betrokkenheid richtte hij tot twee keer toe een leefgemeenschap op: Walden in Hilversum waar hij ook zelf woonde en later Walden2 in de staat North Carolina.
Dick
Schlüter: 'hij kende veel belangrijke mensen, zoals Martin Buber. Hij ontmoette Freud een aantal keren, die hij als mens zeer waardeerde maar met wie hij het niet eens was. Hij correspondeerde met Jung. Van Eeden was ook geïnteresseerd in kunst. Zo was hij de allereerste die een artikel schreef over Vincent van Gogh'.

 

 

Pim van Lommel

Nog een laatste vraag: wat is de relevantie van Van Eeden voor ons anno 2009? Dick Schluter: 'als je meer wilt weten van lucide dromen, kom je onvermijdelijk bij Van Eeden terecht. Hij was een grote pionier van lucide dromen en publiceerde daarover ook in het Engelse taalgebied. En Pim van Lommel citeert in zijn boek Eindeloos bewustzijn diverse malen Frederik van Eeden'.

 

Dick Schluter geeft soms lezingen over van Eeden. De eerstvolgende vindt plaats op 14 april in het Ignatiushuis in Amsterdam.
Frederik van Eeden 'Dromenboek'

 

© www.droomnet.nl