Jung over dromen
Sprookjes en mythes helpen je het verhaal van
je droom te ontdekken
Freud en Jung
Collectief onbewuste
Archetypes
Individuatie
Sprookjes
en mythen
Freud en Jung
Jung was eerst een vriend en volgeling van Freud. Later splitsten zich
hun wegen. Freud richtte zich overwegend op verborgen sexuele en agressieve
impulsen. Jung zag vooral het belang van de religieuze kant van de menselijke
geest.
In tegenstelling tot Freud behandelde Jung ook psychiatrische patiënten.
In Jungs tijd bestond de moderne psychofarmaca nog niet, zodat hij de
uitingen van de menselijke geest in zijn meest extreme en kleurrijke
vormen kon bestuderen.
Ander verschil tussen beiden was dat Jung veel reisde. Hij kwam daarbij
ook in contact met niet-westerse culturen.
Collectief onbewuste
Deze reizen hebben Jungs denken diepgaand beïnvloed. Hij zag dat
in dromen van mensen afkomstig uit verschillende culturen dezelfde thema's
naar voren kwamen. Om dit te verklaren ontwikkelde hij het idee van
het 'collectieve onbewuste'. Sommige beelden uit dit collectief onbewuste
zijn voor iedereen hetzelfde, dus zowel voor de Indiaan als voor de
moderne westerse mens. Deze oerbeelden noemt Jung archetypes. Ze geven
de geschiedenis van de menselijke soort weer, van ongedifferentieerde
eencellige levensvormen tot het gecompliceerde wezen mens. Jungs ideeën
over de ontwikkeling van archetypes zijn mede geïnspireerd door
Darwins evolutietheorie.
Archetypes
Archetypen zijn vaak emotioneel sterk geladen. Denk aan reclamebeelden.
Deze hebben meestal een heel krachtige werking, of je het nu wilt of
niet. Voorbeelden van archetypes zijn: de bron, de slang, de held en
de draak. Deze beelden komen veelvuldig voor in de dromen die Jung beschrijft.
Freud schrijft in zijn boek Traumdeutung vaak over alledaagse dromen:
het dienstmeisje gaat naar de markt om vlees te kopen. Maar Jung heeft
het meer over exotische droombeelden.
Individuatie
De beelden uit het collectieve onbewuste komen volgens Jung vooral naar
voren bij grote veranderingen in ons leven. Of bij de overgang van de
ene levensfase naar een volgende, zoals de overgang van puberteit naar
volwassenheid. Het is ieders levensopgave om de oerbeelden in ons bewustzijn
en ons dagelijkse leven te integreren. Dit proces zet zich gedurende
ons hele leven voort.
Jung noemt dit het individuatieproces. Het is een vaak fascinerende
ontdekkingsreis door ons innerlijk. Je zou het ook een zingevingsproces
kunnen noemen. Jungs eigen leven vormt een voorbeeld van deze reis.
Sprookjes en mythen
Een goede manier om dromen te begrijpen is door te kijken naar overeenkomsten
met thema's uit sprookjes en mythen. Het zijn immers dezelfde archetypen
die zowel aan dromen als aan sprookjes en mythen ten grondslag liggen.
Lees ook over de visie van:
Het boeddhisme
Freud
Faraday
Gestalt
Crick en Mitchison